D66 reageert op kritiek op breuk

D66 kreeg vandaag op Twitter een storm van kritiek over zich heen nadat partijleider Ageeth Telleman de collegeonderhandelingen met de PvdA afbrak, omdat PvdA-leider Lodewijk Asscher waarnemend burgemeester is geworden. D66-woordvoerder Bob van ’t Klooster reageert. “Als de situatie blijft zoals die is, dan is het besluit inderdaad definitief.”

D66 beschouwt de aanwijzing van Asscher als waarnemend burgemeester als een soort troonopvolging binnen de PvdA, die al decennia in Amsterdam aan de macht is.

Critici vinden dat D66 valt over een futiliteit; de waarnemend burgemeester is maar een paar maanden in functie.

Het gaat zeker niet over een paar maanden. Er moet een profiel worden opgesteld, de fracties gaan met elkaar in gesprek, je bent sowieso een half jaar verder. Bovendien is er een hele rare constructie bedacht. Asscher wil zolang hij waarnemend burgemeester is een wethoudersstoel voor zichzelf vacant houden in het nieuwe college, zo’n bestuurlijk gedrocht is nog nooit eerder voorgekomen. Terwijl er genoeg onafhankelijke kandidaten beschikbaar zijn om waarnemend burgemeester te worden.

Nog los daarvan: één van de belangrijkste punten waarover D66 campagne heeft gevoerd is dat we de bestuurlijke cultuur in Amsterdam willen veranderen. Dat vond de PvdA ook een goed punt. Maar ondertussen bleek dit allemaal al bekokstoofd te zijn. Dat is geen basis om een college met elkaar te vormen.

Het zat er toch allang aan te komen dat Asscher waarnemend burgemeester zou worden

Oh ja, wanneer dan? In het begin van de week heeft Asscher op de website van de PvdA laten zetten dat hij kandidaat was, wij hebben laten weten dat we dat geen goed idee vonden. Maar hij heeft zich pas woensdagavond in een gesprek met de Commissaris van de Koningin naar voren geschoven. Tot die tijd is richting D66 niet officieel gecommuniceerd dat dit zou gebeuren. Terwijl we diezelfde woensdag nog hadden gesproken over het samen vormen van een coalitie.

Hij had het nog kunnen inkleden. Als hij bijvoorbeeld had gezegd dat het maar om een beperkte periode ging, als hij had aangegeven dat hij geen kandidaat is voor het definitieve burgemeesterschap; als hij dat allemaal heel zuiver had gedaan, dan had D66 er misschien anders op gereageerd.

Was het voor de PvdA duidelijk dat dit een breekpunt was voor D66?

Het is moeilijk voor te stellen dat de PvdA dit op een andere manier had kunnen opvatten. Kijk, als je een eerste gesprek voert over het vormen van een nieuw college dan ben je niet bezig om breekpunten te formuleren. Maar het zou wel heel vreemd zijn als men dat niet heeft gesnapt.

Is het besluit van D66 definitief?

Als de situatie blijft zoals die is, dan is het besluit inderdaad definitief.

Wat zou er aan de situatie kunnen veranderen waardoor D66 toch van gedachten verandert?

Dat is speculatie. Je moet het gevoel hebben dat ze je snappen en je punt serieus nemen. Dat is op dit moment niet het geval.

Heeft D66 nog steeds de ambitie om te besturen in Amsterdam?

Ja. Maar we hebben niet alleen ambities, we hebben ook principes. Veel mensen hebben om die reden hun stem aan D66 gegeven. We moeten nu het stuk afwachten waar informateur Van der Laan mee komt.

Er zijn op Twitter vandaag veel negatieve reacties gekomen op het besluit van D66. Hebben jullie dat zien aankomen?

Ik snap het wel, het is een ingewikkelde kwestie die zich afspeelt onder de kaasstolp van het stadhuis. Mensen denken: waar gaat dit over. Maar het gaat over de kern van de zaak: hoe ga je met burgers om. Hoe ga je om met de mogelijkheden voor burgers om te participeren. Principiële kwesties zijn moeilijk uit te leggen. We zullen ons best moeten doen om uit te leggen waarom het kwalijk is dat Cohen via een soort erfopvolging het burgemeesterschap lijkt door te geven. Hij heeft Asscher benaderd en voorbereid. De PvdA is al vier decennia de baas in Amsterdam. Het is stilstaand water.

U denkt dat Cohen Asscher ook ziet als kandidaat voor het definitieve burgemeesterschap?

We weten het niet. Misschien heeft de PvdA nog wel een rij andere kandidaten in de coulissen klaarstaan.